ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΚΑΡΥΔΙΑΣ

Σάββατο, 16 Φεβρουαρίου 2013


                 Παπακώστα....πλέον δύο κεράκια θα είναι από εδώ και πέρα αναμμένα.
                                       Ένα εδώ και ένα στην τελευταία σου κατοικία....
                                                              καλή αντάμωση...


Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2013

Τελευταία Ανάρτηση...

ΝΟΣΗΛΕΥΟΝΤΑΝ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ
Απεβίωσε από πνευμονία ο 37χρονος ιερέας της Καρυδιάς
13.02.2013
Ο πατέρας Κωνσταντίνος Τσουρέλης άφησε σήμερα την τελευταία του πνοή συγκλονίζοντας  την τοπική κοινωνία με τον απρόσμενο θάνατό του


Μοιραία έμελε να αποβεί η πνευμονία από την οποία ασθένησε τις τελευταίες μέρες ο 37χρονος ιερέας της Καρυδιάς Κωνσταντίνος Τσουρέλης, αφού άφησε σήμερα πριν λίγη ώρα την τελευταία του πνοή στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Αλεξανδρούπολης. Ο ίδιος είχε γράψει στο προσωπικό του προφίλ στο facebook στις 6 Φεβρουαρίου ότι νοσηλεύεται στο νοσοκομείο Κομοτηνής με πνευμονία. Η εξέλιξη όμως της υγείας του ήταν ραγδαία και κρίθηκε αναγκαία η μεταφορά του στο ίδρυμα της Αλεξανδρούπολης. Λεπτομέρειες για τα ακριβή αίτια του θανάτου του θα γίνουν γνωστά από την νεκροψία – νεκροτομή, η οποία παραγγέλθηκε να γίνει. Η είδηση του θανάτου συγκλονίζει συγγενείς, φίλους και πιστούς, αφού εκτός του νεαρού της ηλικίας του ο ιερέας του μικρού οικισμού ήταν ιδιαίτερα δραστήριος και αγαπητός.
Αγαπημένε μου ξάδερφε , απόψε  οι πύλες του ουρανού άνοιξαν και ένας άλλος κόσμος σε περιμένει.Εμείς εδω μπορει να κλαίμε για τον αδικο χαμό σου,αλλά εκει ψηλά θα εχει βάλει ο πατέρας σου τα καλά του και θα σε περιμένει να σε αγκαλιάσει και να σε φιλήσει...
Το χώμα αυτό που θα σε σκεπάζει να είναι ανάλαφρο σαν της ελιάς τα φύλλα και σαν της δροσιάς το στάλαμα.
Καλό Παράδεισο Παπα-Κώστα μας...



Σάββατο, 12 Ιανουαρίου 2013

«Αντιλαβού, σώσον, ελέησον και διαφύλαξον ημάς, ο Θεός, τη ση χάριτι»

Η ιερή τελετουργία έχει μια δραματική κίνηση. Αρχίζει και προχωρεί προοδευτικά, για να φτάσει σ’ ένα ύψιστο σημείο, απ’ όπου πάλι, σαν και να κατεβαίνει, φτάνει στο τέλος. Όλη η ακολουθία της θείας Λειτουργίας είναι μια ιερή πραγματικότητα, ζωντανή και κινούμενη. Δεν είναι βέβαια θέατρο η τελετή της θείας Λειτουργίας. Αυτό δεν μπορούμε να το πούμε, γιατί είναι βλασφημία, μα έχει πραγματικά μια δραματική κίνηση. Η Θεία Λειτουργία, σαν τελετουργικό κείμενο, είναι ένα κείμενο ποιητικό και δραματικό.
Πιο ζωντανά λοιπόν τώρα, συμπληρώνοντας την προηγούμενη δέηση, αλλά και συγκεφαλαιώνοντας όλες τις δεήσεις που έγιναν, η λειτουργική σύναξη δέεται· «Αντιλαβού, σώσον, ελέησον και διαφύλαξον ημάς, ο Θεός, τη ση χάριτι».
Το νέο που κομίζει ο Ιησούς Χριστός στον κόσμο είναι η χάρη. Το χαροποιό μήνυμα του Ευαγγελίου και το μυστήριο της Εκκλησίας είναι η χάρη. Ό,τι έχει η «καινή κτίσις», που δεν υπάρχει στον παλαιό κόσμο, είναι η χάρη. Βασίλειο της χάρης είναι η βασιλεία των ουρανών. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης, στο προοίμιο του Ευαγγελίου του επιγραμματικά σε δύο προτάσεις, μας λέει για τη χάρη και την αλήθεια του Ιησού Χριστού σε σχέση με τον Μωυσή και το νόμο. «Ο νόμος διά Μωϋσέως εδόθη, η χάρις και η αλήθεια διά Ιησού Χριστού εγένετο»· ο Μωυσής και ο Χριστός, ο νόμος και η χάρη, η πα­λαιά και η καινή Διαθήκη. Αλλά και κάτι άλλο, μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο «εδόθη» και το «εγένετο»· ο νόμος του Μωυσή είναι παράδοση εντολής, η χάρη του Ιησού Χριστού είναι πράξη σωτηρίας. «Η χάρις και η αλήθεια διά Ιησού Χριστού εγένετο» θα πει πως ο Ιησούς Χριστός, «ιερεύς εις τον αιώνα», ιερούργησε και ιερουργεί, ώστε να είναι πια παντοτινό σε μας γεγονός η αλήθεια του Ευαγγελίου και η χάρη της σωτηρίας. Αυτά τα δύο είναι το ίδιο· η αλήθεια του Ευαγγελίου είναι ή χάρη της σωτηρίας, και η χάρη της σωτηρίας είναι η αλήθεια του Ευαγγελίου. Η σωτηρία του ανθρώπου είναι χάρη και δωρεά του Ιησού Χριστού.
Ο απόστολος Παύλος το υπερτονίζει ότι «χάριτί έστε σεσωσμένοι», είσαστε σωσμένοι με τη χάρη. Αυτό, θα πει πως μήτε με τα έργα μήτε με την αρετή του, όση κι αν είναι, σώζεται ο άνθρωπος, αλλά με τη χάρη του Θεού, που είναι ο Σταυρός και η Ανάσταση του Ιησού Χριστού.
Σωτηρία είναι να ξαναγίνει ο άνθρωπος παιδί του Θεού· να ξαναβρεί τη θέση του απέναντι στο Δημιουργό του, που την έχασε εξαιτίας του προπατορικού αμαρτήματος· να λυτρωθεί από το βάρος της αμαρτίας, που πιέζει την ψυχή του· να ζήσει τη χαρά της δικαίωσής του από την καταδίκη του στο θάνατο. Η σωτηρία, μ’ ένα λόγο, είναι «Άφεσις αμαρτιών και ζωή αιώνιος», χαρά ανεκλάλητη και δοξασμένη, που την προγεύονται και τη ζουν οι πιστοί μέσα στη ζωντανή προσδοκία της ένδοξης αποκάλυψης του Ιησού Χριστού.

Οι πιστοί, γράφει ο απόστολος Πέτρος, είναι οι άνθρωποι, που τους φυ­λάει η δύναμη του Θεού για τη σωτηρία, που είναι έτοιμη να φανερωθεί στον έσχατο καιρό. Σωτηρία είναι να γίνει ο άνθρωπος Θεός με τη χάρη του Θεού. Όχι μόνος του· όχι βγάζοντας το Θεό από τη ζωή του για να πάρει τη θέση του. Αλλά με τη χάρη του Θεού, που είναι ο Ιησούς Χριστός και το απολυτρωτικό του έργο, ο Θεός που έγινε άνθρωπος, για να γίνει ο άνθρωπος θεός.
Πώς μπορούμε όλα αυτά, που είναι το κήρυγμα των Αποστόλων και η διδασκαλία των Πατέρων, πώς μπορούμε να τα εκφράσουμε και να τα διατυπώσουμε καλύτερα, πιο απλά και πιο σωστά; Είναι αλήθεια πως δεν υπάρχει τρόπος, γιατί όλα αυτά ή τα ζει κανείς ή δεν τα ζει. Δεν είναι συμπεράσματα κάποιων συλλογισμών, αλλά μια βαθειά εμπιστοσύνη, με την οποία ακούει ο άνθρωπος το Θεό να του μιλάει στις Γραφές και να τον διδάσκει η Εκκλησία. Πρέπει να ζεις την τραγικότητα της αμαρτίας, όσο πιο πολύ είσαι άγιος, για να καταλάβεις τί είναι η σωτηρία και ότι η σωτηρία δεν είναι παρά χάρη του Θεού.
Μέσα σ’ αυτή τη ζωηρή αίσθηση της αμαρτίας και της σωτηρίας, η Εκκλησία στη θεία Λειτουργία δέεται και παρακαλεί·«Αντιλαβού, σώσον, ελέησον και διαφύλαξον ημάς, ο Θεός, τη ση χάριτι».
Από το ένα μέρος μας απειλούν οι συνέπειες της αμαρτίας κι από το άλλο μας ενισχύει η προσδοκία της σωτηρίας, η εμπιστοσύνη μας στη χάρη του Θεού. Σε μια τελευταία τώρα δέηση, στην οποία μιλάμε πρόσωπο με πρόσωπο στο Θεό, παρακαλούμε να μας βοηθήσει και να μας φυλάξει μέσα σε όλα, για τα οποία τον παρακαλέσαμε ως τώρα, να μας ελεήσει και να μας σώσει. Όχι με άλλο μέσο και για άλλη αιτία, αλλά με τη χάρη Του, που είναι και η σοφία Του και η δύναμή Του. Η χάρη του Θεού είναι η αγάπη Του για μας, και επειδή μας αγαπάει γι’ αυτό ο Θεός είναι πάνσοφος και παντοδύναμος μέσα σε όσα κάνει για να μας σώσει. Όχι, επειδή είναι σοφός και δυνατός, μας σώζει με τη χάρη του, αλλ’ επειδή μας αγαπά και θέλει, γι’ αυτό ξέρει κάθε τρόπο κι έχει όλη τη δύναμη να μας σώσει.
Το «ελέησον» είναι η φωνή του λαού, που αποκρίνεται σε κάθε δέηση του ιερέα με το «Κύριε ελέησον». Τώρα την παίρνει ο λειτουργός ιερέας κι είναι σαν και να λέει στο Θεό. «Ναι, Κύριε, ελέησέ μας, καθώς με μια φωνή σε παρακαλεί όλη η σύναξη. Σε άλλο δεν ελπίζουμε παρά μόνο στο έλεός σου, να μας λυπηθείς και να μας σώσεις». Και το «σώσον» είναι κάτι άλλο και περισσότερο από το «αντιλαβού» και το «διαφύλαξον».
Ο λειτουργός ιερέας στην τελευταία αυτή δέηση, που καθώς είπαμε συγκεφαλαιώνει όλες τις προηγούμενες δεήσεις, είναι σαν και να λέει στο Θεό. «Βοήθησέ μας σε όσα σε παρακαλούμε, για την ειρήνη, για το ναό μας, για τους ευσεβείς χριστιανούς, για τον κλήρο και το λαό, για την πόλη μας, για την καρποφορία της γης· και φύλαξέ μας σε όλες τις περιστάσεις και τις θλίψεις του βίου μας. Και μέσα σε όλα αυτά σώσε μας με τη χάρη σου και γλύτωσέ μας από τον αντίδικο της σωτηρίας μας. Όχι μόνο φύλαξέ μας και διατή­ρησέ μας σε τούτον εδώ τον βίο, αλλά και σώσε μας και χάρισέ μας την άλλη ζωή».

Δεν μπορεί να λείψει από την πίστη της Εκκλησίας κι από τη θεία Λειτουργία η ελπίδα και η προσδοκία της μέλλουσας ζωής. Το τέλος κι ό σκοπός της πίστεως είναι η σωτηρία, δηλαδή η μέλλουσα και αιώνιος ζωή.
Ο απόστολος Πέτρος το γράφει καθαρά· «κομιζόμενοι το τέλος της πίστεως ημών σωτηρίαν ψυχών». Όλα τα άλλα καταντούν μάταια και παίρνουν μόνο ένα ανθρώπινο και κοινωνικό νόημα, χωρίς την ελπίδα της σωτηρίας. Τότε αληθεύει ο λόγος εκείνος του αποστόλου Παύλου, ότι «ει εν τη ζωή ταύτη ελπικότες εσμέν εν Χριστώ μόνον, ελεεινότεροι πάντων ανθρώπων εσμέν»· αν μόνο γι’ αυτήν εδώ τη ζωή πιστεύομε και ελπίζουμε στο Χριστό, τότε είμαστε οι πιο αξιολύπητοι απ’ όλους τους ανθρώπους.
Ίσως είναι ανάγκη στον καιρό μας περισσότερο από άλλοτε να τονίζεται αυτή η αλήθεια, γιατί το κήρυγμα κι η αλήθεια του Ευαγγελίου πάει να καταντήσει μια απλή κοινωνική διδασκαλία και πολλοί, άντε να μιλάνε για Θεολογία, προτιμούν να λένε τώρα για Κοινωνιολογία. Μέσα σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο δεν έχουν πια κανένα νόημα η σύναξη της Εκκλησίας και ο σκοπός της Θείας Λειτουργίας. Αλλά η Εκκλησία, καθώς ακριβώς φαίνεται στη Θεία Λειτουργία, χωρίς να αγνοεί τον βίο, μέσα από τον βίο μας οδηγεί στη ζωή, «προς την μέλλουσαν δόξαν αποκαλυφθήναι εις ημάς»· στη δόξα, που μέλλει να μας φανερωθεί. Η ζωή του πιστού είναι η ζωή της χάρης του Θεοί επάνω του. Ο αληθινός πιστός είναι ο χαριτωμένος άνθρωπος.
Εδώ βέβαια γεννιούνται κάποια ερωτήματα.
Ποιά είναι η θέληση του ανθρώπου μέσα στη θεία χάρη; Ποιά είναι τα όρια της ελευθερίας του ανθρώπου μέσα στη βουλή του Θεού; Γιατί η βουλή του Θεού είναι «πάντας αν­θρώπους σωθήναι», να σωθούν με τη χάρη του όλοι οι άνθρωποι. Μπορούμε επιγραμματικά να πούμε ότι ο Θεός θέλει να σωθούν όλοι και σώζονται όσοι θέλουν.
Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής το διατυπώνει έτσι, ότι ο άνθρωπος σώζεται «διά της χάριτος του Θεού και διά της οικείας φιλοπονίας και σπουδής». Πάει να πει πως το έργο του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπου εξαρτάται από την συνεργασία του ανθρώπου· εκείνο που δίνει έτοιμο ο Θεός να απλώσει ο άνθρωπος και να το πάρει. Ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο μόνος του, αλλά δεν μπορεί να τον σώσει μόνος του· έτσι κανένας δεν είναι που θέλει να σωθεί και δεν σώζεται. Μ’ αυτή την πίστη και την βέβαιη ελπίδα στη λειτουργική της σύναξη η Εκκλησία συγκεφαλαιώνει τις δεήσεις της Μεγάλης Συναπτής και παρακαλεί· «Αντιλαβού, σώσον, ελέησον και διαφύλαξον ημάς, ο Θεός, τη ση χάριτι». Αμήν.
 

Ἀκολουθία Πατρομητραδελφότητος ἁγίου Βασιλείου τοῦ Μεγάλου 

 

ὑπό Παταπίου μοναχοῦ Καυσοκαλυβίτου
Ἡ Πανηγυρική Ἱερά Ἀκολουθία τῆς Ἱερᾶς Ἑπτάδος τῆς Πατρομητραδελφότητος τοῦ Μεγάλου καί οὐρανοφάντορος Βασιλείου, πού μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ δημοσιεύεται σήμερα, ἐκδίδεται ἀπό τόν κώδικα 146 Καυσοκαλυβίων[1], πού φυλάσσεται στή Βιβλιοθήκη τοῦ Κυριακοῦ τῆς Ἱερᾶς Σκήτης Καυσοκαλυβίων τοῦ Ἁγίου Ὄρους.
Ὁ κώδικας εἶναι χαρτῶος, διαστ. 0,23 Χ 0,32, τοῦ ΙΘ αἰ. καί ἔχει 59 φύλλα. Στάχωσις βυρσίνη μετά σκληροῦ χάρτου.
Ὁ σύμμεικτος αὐτός κώδικας περιέχει Βίους Ἁγίων, Ἐγκωμιαστικούς Λόγους καθώς καί ἱερές Ἀκολουθίες.
Στό φ.1α, ὑπάρχει ἡ ἐξῆς σημείωση πού μᾶς ἐνημερώνει γιά τήν προέλευση τοῦ κώδικα:" Τό παρόν βιβλίον εἶναι κτῆμα τῆς Καλύβης τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου τῆς Θεοτόκου, Σκήτης τῶν Καυσοκαλυβίων τοῦ Ἁγ. Ὄρους Ἄθω 1912 / (μέ διαφορετική γραφή) Νῦν δέ ἀφιεροῦται ἐν τῇ κοινῇ Βιβλιοθήκῃ τοῦ Κυριακοῦ τῆς Σκήτης...ὑπό τοῦ Γέροντος Ἀθανασίου μον. ράπτου, ἐκ Στρεζόβης νῦν Δάφνης τῶν Καλαβρύτων τῆς Πελοποννήσου εἰς μνημόσυνον αἰώνιον καί τῶν Γερόντων αὐτοῦ Χαρίτωνος, Κοσμᾶ τῶν Πνευματικῶν καί τοῦ συμπολίτου αὐτοῦ Χαρίτωνος μοναχοῦ. Καί μηδείς τολμήσας ἀποξενώσῃ αὐτό ἐκεῖθεν ἵνα μή ὑποπέσῃ ταῖς ἀραῖς τῶν ἁγίων Πατέρων [καί] ὡς ἱερόσυλος κατακριθῇ. Ἐν ἔτει 1931 Μηνί Ἰανουαρίου 27 ".
Ὁ χειρόγραφος αὐτός κώδικας ἀρχικά βρισκόταν στό Σπήλαιο τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Ἀθωνίτου, ὅπου ἀσκοῦνταν ὁ περίφημος Πνευματικός Χαρίτων ἱερομόναχος[2] μέ τή συνοδεία του. Μετά τήν κοίμηση τοῦ Γέροντος, ἡ συνοδεία του μετακόμισε στά Καυσοκαλύβια, ὅπου ἵδρυσε τήν ἐρειπωμένη σήμερα Καλύβη τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου. Ἕνα μεγάλο μέρος τῆς προσωπικῆς Βιβλιοθήκης τοῦ παπα Χαρίτωνος, πού ἀποτελοῦνταν ἀπό ἰδιόγραφους κυρίως κώδικες καθώς καί σπάνια παλαιά ἔντυπα, δώρησε -ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ἡ παραπάνω σημείωση- ὁ τελευταῖος τῆς συνοδείας του, μοναχός Ἀθανάσιος, στήν κοινή Βιβλιοθήκη τῆς Σκήτης.
Ἡ συγκεκριμένη Ἀκολουθία τῆς ἁγίας οἰκογενείας τοῦ Μεγ. Βασιλείου, βρίσκεται στά φφ. 12α-25β. Ὅπως διαβάζουμε στήν προμετωπίδα τῆς Ἀκολουθίας: «Μηνί Ἰουλίῳ ΙΘ’, μνήμην τελοῦμεν τῆς Ἱερᾶς Ἑπτάδος τῆς Πατρομητραδελφότητος τοῦ Μεγάλου καί οὐρανοφάντορος Βασιλείου». Συμπεραίνουμε λοιπόν ὅτι γράφηκε γιά νά συμψάλλεται κατά τήν ἡμέρα πού ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τή μνήμη τῆς ὁσίας Μητρός ἡμῶν Μακρίνης, τῆς πρεσβυτέρας ἀδελφῆς τοῦ Μεγ. Βασιλείου, ἡ ὁποία φυσικά συνυμνεῖται καί στήν παραπάνω Ἀκολουθία[3].
Στήν Ἀκολουθία συνυμνοῦνται ἐκτός τοῦ Μεγ. Βασιλείου, ὁ ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης, ἅγιος Πέτρος ἐπίσκοπος Σεβαστείας, ἡ ὁσία Μακρίνα καί ὁ ὅσιος Ναυκράτιος μετά τῶν γονέων αὐτῶν Βασιλείου καί Ἐμμελίας.
Ἡ πρωτοεκδιδόμενη σήμερα Ἀκολουθία εἶναι πλήρης καί πανηγυρική καθώς ἔχει Μικρό Ἑσπερινό καί δύο κανόνες στόν Ὄρθρο. Δυστυχῶς, στόν κώδικα δέν ὑπάρχει καμμία σημείωση πού νά μᾶς διασώζει τό ὄνομα τοῦ ἱεροῦ ὑμνογράφου τῆς ὡραίας καί σπάνιας αὐτῆς Ἀκολουθίας. Οἱ δέ κανόνες δέν φέρουν ἀκροστιχίδα, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως καί θά μᾶς διαφώτιζε περισσότερο.
Ἐπώνυμος πάντως εἶναι ὁ γραφέας τῆς Ἀκολουθίας. Πρόκειται γιά τόν γνωστό ἁγιορείτη βιβλιογράφο Ἰάκωβο μοναχό Νεασκητιώτη (περ. 1800-1869)[4]. Ὁ Ἰάκωβος εἶναι γνωστός καί ὡς συντάκτης Βίων Ἁγίων καθώς καί ὡς δόκιμος ὑμνογράφος. Τίς Ἀκολουθίες του συνέθετε κατόπιν παραγγελίας, μιά πού αὐτό ἦταν -μαζί καί κυρίως μέ τήν καλλιγραφία καί τήν ἀντιγραφή χειρογράφων- τό ἐργόχειρό του. Στή συνάφεια αὐτή, εἶναι πολύ πιθανόν ἡ Ἀκολουθία πού δημοσιεύεται μέ τήν παροῦσα ἔκδοση, νά εἶναι ποίημα τοῦ μοναχοῦ Ἰακώβου Νεασκητιώτου, ἄν καί συνήθως στήν ἀκροστιχίδα τῶν κανόνων τῶν περισσότερων ἀπό τίς Ἀκολουθίες του, συνηθίζει νά διασώζει τό ὄνομά του. Ἄλλωστε καί ἀπό φιλολογική ἄποψη, τό ἔργο αὐτό -συγκρινόμενο μέ ἄλλα ὑμνογραφήματα τοῦ Ἰακώβου- θά μποροῦσε νά ἀποδοθεῖ στόν ἁγιορείτη αὐτό λόγιο.
Στή συνέχεια τοῦ κώδικα, φφ. 25β-28β, ὑπάρχει Λόγος ἐγκωμιαστικός τῶν ἑπτά τούτων Ἁγίων τῆς τοῦ Μεγάλου Βασιλείου συγγενείας, μέ ἀρχή: «Ὅτι οὕς πρέγνω συμμόρφους τῆς εἰκόνος αὐτοῦ γενέσθαι..» καί τέλος: «...καί ἀναδείξῃ ἡμᾶς κληρούχους τῆς ἐνδόξου παραστάσεως ἐν τῇ ἐπουρανίῳ αὐτοῦ βασιλείᾳ μετά πάντων τῶν ἁγίων τῶν ἀπ' αἰῶνος αὐτῷ εὐηρεστησάντων. Ἀμήν».
Ὁ Λόγος αὐτός εἶναι τοῦ ἴδιου γραφέα, μ᾿ αὐτόν τῆς Ἀκολουθίας. Κατά τή γνώμη μας, θά μποροῦσε νά ἀποδοθεῖ κι αὐτός στόν μοναχό Ἰάκωβο Νεασκητιώτη. Ἄλλωστε καί αὐτό τό ἔργο κινεῖται στά φιλολογικά πλαίσια τῶν ὑπόλοιπων ἔργων τοῦ Ἰακώβου. Τόν κατανυκτικό αὐτό Ἐγκωμιαστικό Λόγο, τόν ἀποδώσαμε -κατόπιν παρακλήσεως τῶν ἐκδοτῶν- στή νεοελληνική, γιά τήν ἐναργέστερη κατανόησή του ἀπό τούς σύγχρονους πιστούς.
Στή συνέχεια τοῦ μικροῦ αὐτοῦ μας εἰσαγωγικοῦ σημειώματος -κατόπιν ἐπιθυμίας τῶν ἐκδοτῶν- θά ἀναφερθοῦμε συνοπτικά στήν ἱστορία τῆς Σκήτης μας, στή Βιβλιοθήκη τῆς ὁποίας φυλάσσεται ὡς κειμήλιο, ὁ κώδικας τῆς ἐκδιδόμενης σήμερα Ἱερᾶς Ἀκολουθίας.
 

Τετάρτη, 9 Ιανουαρίου 2013


Θεοφάνης Πόπα-Ένας σύγχρονος ιεραπόστολος υπό το καθεστώς Χότζα   

Ένα ενδιαφέρον ιστορικό ντοκουμέντο - για τη ζωή και τη δράση του θεολόγου - αρχαιολόγου Θεοφάνη Πόπα, ό όποιος έζησε υπό το καθεστώς του Έμβέρ Χότζα, αποτε­λείτο βιβλίο του εκπαιδευτικού Βασιλείου Κασκαντάμη: «Θεοφάνης Πόπα: "Ενας σύγχρονος ιερα­πόστολος», πού κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ή "Ελαφος».
Ό Θεοφάνης Πόπα έζησε τον ανεπανάληπτο σε σκληρότητα θρησκευτικό διωγμό πού υπέστη ή Όρθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας (1945-1991). 'Ηταν ό τελευταίος θεολόγος της Όρθόδοξης Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Αλβανίας προ του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ό Πόπα ήταν αρχαιολόγος του Έμβέρ Χότζα και συνέβαλε στο να διασωθούν πολλοί βυζαντινοί ναοί της Αλβα­νίας μέχρι σήμερα. Με την ιδιότητα του αυτή αγωνίστηκε για τη διάσωση κάθε αντικειμένου πού είχε σχέση με τη θρησκευτική παράδοση της χώρας του, αν και υπήρχαν αντίθετες τάσεις. Συγκέντρωσε τις εικόνες σε Μουσεία, εργάστηκε κρυφά ως ιεραπόστολος κοντά στο λαό του Θεού σε εποχές διωγμού.
«Ο Θεοφάνης Πόπα διατή­ρησε μυστική την κρυπτοχριστιανική του ιδιότη­τα και δούλευε Ιεραποστολικά για να μη σβήσει ή φλόγα της πίστεως σε πλήθος συνανθρώπων του με κίνδυνο της ζωής του. Ή πίστη του έδωσε αγωνιστικότητα, ή θρησκεία ιδανικά και όλα τα χρόνια έμεινε ανυποχώρητος», αναφέρει ό συγ­γραφέας κ. Κασκαντάμης οτή συνέντευξη πού μας παραχώρησε.

Ο Θεοφάνης Πόπα στην είσοδο ναού


Ό Θ. Πόπα γεννήθηκε στις 3 Νοεμβρίου 1914 στο Έλβασάν από Όρθόδοξη οικογένεια. Με υποτροφία της Σερβικης Όρθοδόξου Εκκλησίας παρακολούθησε μαθήματα στην Ιε­ρατική Σχολή Κεττίγνης. Το 1937 έλαβε υποτροφία άπό τον Αρχιεπίσκοπο Βησσαρίωνα Τζουβάνη για να συνεχίσει τις σπουδές του στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έκτοτε παρέμεινε στην Αθήνα κα'ι έζησε δλα τα γεγονότα των ιταλικών προκλήσεων κατά της Ελλάδος. Όταν ό χιτλερικός στρατός κατέλαβε την Ελλάδα, ό Πόπα επέστρεψε στην Κορυτσά, και διορίσθηκε καθηγητής. Από το 1945 έως το 1947 εργάστηκε στο Γραφείο Προσωπικού της Μητροπόλεως Τιράνων. Το 1948 εργάστηκε ως μεταφραστής στα Σερβοκροατικά στο Υπουργείο Οικονομικών. Στή συνέχεια δούλεψε στο Ινστιτούτο της Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Τιράνων. Το 1950 αναγνωρίζεται από τη διοίκηση της Εκκλησίας ό διορισμός του στο Ίνστιτούτο και του επιτρέπεται να εισέρχεται σε ναούς και μονές για επιστημονική εργασία. Απολύθηκε όμως και το 1951 διορίστηκε στο υπουργείο Βιοενέργειας.
«Οι τακτικές απολύσεις και επαναδιορισμοί κρύβουν τακτική φυχρού πολέμου Θ. Πόπα είχε ψυχολογήσει την κρατούσα κατάσταση καιΜίμενε αγωνιζόμενος», σημειώνει ό κ. Κασκαντάμης.

Ο Θεοφάνης Πόπα ανέρχεται επικίνδυνη σκάλα για να ερευνήσει ασκητήριο


Τό Φεβρουάριο του 1967 το κομμουνιστικό καθεστώς του Έμβέρ Χότζα ανακηρύσσει την Αλβανία ως την πρώτη άθεϊστική χώρα του κόσμου. Οί ιερείς φυλακίστηκαν, διώχθηκαν ή άποσχηματίοθηκαν. Ο ναοί μετατράπηκαν σε δημόσιους χώρους, σε κέντρα διασκέδασης, ακόμα και σέ σταύλους. Απαγορεύθηκαν όλες οι θρησκευτικού περιεχομένου εκδηλώσεις. Κειμήλια απαράμιλλης τέχνης και μέγιστης ιστορικής άξιας καταστράφηκαν. Οί χριστιανοί υποχρεώθηκαν μεταξύ άλλων- να παραδίδουν σε επιτροπές και σε στρατιωτικά στρατόπεδα τις εικόνες τους χωρίς νά υπάρχει σχέδιο αξιοποίησης τους.


Ό Θ. Πόπα κατάφερε να διασώσει περισσότερες από 6.500 εικόνες μεταβυζαντινής εποχής, (οι όποιες φυλάχθηκαν στους Ιερούς ναούς Ζωοδόχου Πηγης και Αγίου Γεωργίου Κορυτσάς και σε τζαμιά και σε αποθήκες.
Υπό την πίεση της διεθνούς κοινής γνώμης, τό καθεστώς αποφάσισε τη δεκαετία του 1980 να δημιουργήσει Βυζαντινό Μουσείο και ανέθεσε στόν Θ. Πόπα την επίβλεψη.
Ό Πόπα πρόσφερε μια ασυνήθιστη συμβολή γιά τήν προστασία του πολιτισμού μας καθώς και για τη συλλογή και τη διατήρηση των εικό­νων, αυτής της σπάνιας περιουσίας, ή οποία μαρτυρεί για το Χριστιανισμό, την πίστη και την ευλάβεια του λάου.Το πολυσχιδές επιστημονικό του έργο ανα­γνωρίσθηκε από τους Ευρωπαίους συναδέλ­φους του.
Ό Θ. Πόπα όμως διώχθηκε όσο λίγοι από το καθεστώς του Ε. Χότζα και στις 31 Δε­κεμβρίου του 1985 έκοιμήθη.Ό Θεοφάνης Πόπα έζησε και δούλεψε σε όλη τη ζωή του για τον Θεό σε μία δύσκολη περίοδο.
Πολλοί του έλεγαν ότι μοχθούσε αδίκως. Οι άνθρωποι πού τον αγαπούσαν, του έλεγαν ότι από αυτή την προσπάθεια δεν κέρδιζε τίποτα.Του έλεγαν αυτό, διότι δεν καταλάβαιναν ότι το να «χάσεις» «εν Χριστώ» είναι το μεγαλύτερο κέρδος -και μάλιστα το μοναδικό. Τίποτα δεν χά­νεται από τον Θεό. Γι αυτό και ό Θεοφάνης όχι μόνο δεν έχασε και δεν μόχθησε αδίκως, αλλά κέρδισε πολύ. Κέρδισε τον Θεό. Με πολύ κόπο, αγώνες και προσευχές, εκείνος έμεινε σε όλη τη ζωή του κοντά στον Θεό, βοηθώντας και τους άλλους δια της μαρτυρίας κάι του έργου του.
Ενα μέρος από τις εικόνες πού διέσωσε ό Θ. Πόπα παρουσιάστηκε στην έκθεση πού οργά­νωσε πρόσφατα το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτι­σμού Θεσσαλονίκης «Όρθόδοξες Εικόνες από την Αλβανία».
 

Ὁ Ὅσιος Θεοφάνης ὁ Ἐρημίτης


Ημ. Εορτής: 10 Ιανουαρίου
Ημ. Γέννησης: 10 / 1 / 1815 μ.Χ.
Ημ. Κοιμήσεως: 1894 μ.Χ.
Ημ. Ανακομιδής Λειψάνων:
Πολιούχος:
Λοιπές πληροφορίες:
Εορταζόμενο όνομα:

Ὁ Ὅσιος Θεοφάνης, κατὰ κόσμο Γεώργιος Γκοβόροβ, γεννήθηκε στὶς 10 Ἰανουαρίου 1815 στὸ χωριὸ Ὄρελ τῆς Ρωσίας. Οἱ γονεῖς του ὀνομάζονταν Βασίλειος καὶ Τατιάνα. Σπούδασε στὸ ἐκκλησιαστικὸ σεμινάριο τοῦ Λιβὲνκ καὶ στὴ θεολογικὴ ἀκαδημία τοῦ Κιέβου. Στὶς 11 Φεβρουαρίου 1841 κείρεται μοναχὸς καὶ λαμβάνει τὸ ὄνομα Θεοφάνης. Ἐργάσθηκε Ἱεραποστολικὰ καὶ τὸ 1855 ἀνέλαβε τὴ διεύθυνση τῆς ἐκκλησιαστικῆς σχολῆς Ὅλονετς. Τὸ ἔτος 1856 ταξίδεψε γιὰ ἐκκλησιαστικὲς ὑποθέσεις στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ στὶς 29 Μαΐου 1859 ἐξελέγη Ἐπίσκοπος τῆς πόλεως Ταμπὼφ καὶ Βλαντιμίρ.
Λίγο ἀργότερα ἀφιερώνεται στὴν ἄσκηση καὶ ζεῖ ἔγκλειστος ἀκολουθώντας τὸν βίο τῶν Ἁγίων Ἀσκητῶν τῆς Ρωσίας.
Ὁ Ὅσιος Θεοφάνης κοιμήθηκε μὲ εἰρήνη, τὸ ἔτος 1894.
 


Ὁ Ὅσιος Ἀντίπας ὁ Ἀθωνίτης


Ημ. Εορτής: 10 Ιανουαρίου
Ημ. Γέννησης: 1816 μ.Χ.
Ημ. Κοιμήσεως: 1882 μ.Χ.
Ημ. Ανακομιδής Λειψάνων:
Πολιούχος:
Λοιπές πληροφορίες:
Εορταζόμενο όνομα:

Ὁ Ὅσιος Ἀντίπας γεννήθηκε τὸ 1816 στὸ Καλαποδέστι Ρουμανίας, στὴν περιοχὴ τοῦ Μπουζάου ἀπὸ γονεῖς εὐσεβεῖς καὶ φιλόθεους, τὸν διάκονο Κονσταντὶν Λουτσιὰν καὶ τὴν Αἰκατερίνη Μανάσε, ποὺ ἀργότερα ἔγινε μοναχὴ μὲ τὸ ὄνομα Ἐλισάβετ. Τὸ κοσμικὸ ὄνομα τοῦ Ὁσίου ἦταν Ἀλέξανδρος.
Ἀπὸ τὴν παιδική του ἡλικία ἀγαποῦσε τὸ μοναχικὸ βίο, γι’ αὐτὸ ἔγινε μοναχός. Ἀσκήτεψε γιὰ πολλὰ χρόνια στὸ Ἅγιον Ὄρος, στὴ Μονὴ Τιμίου Προδρόμου τῆς Μολδαβίας τῆς Ρουμανίας καὶ κατέληξε στὸ νησὶ Λάντογκα, κοντὰ στὴ Φιλανδία, ὅπου μόνασε στὴ Μονὴ Βάλαμο. Ἐκεῖ ὁ Ὅσιος Ἀντίπας μετέφερε τὸ ἡσυχαστικὸ πνεῦμα τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ ἀφοῦ ἔζησε θεοφιλῶς, κοιμήθηκε μὲ εἰρήνη τὸ 1882.


Ὁ Ὅσιος Παῦλος ὁ ἐκ Ρωσίας


Ημ. Εορτής: 10 Ιανουαρίου
Ημ. Γέννησης: 1317 μ.Χ.
Ημ. Κοιμήσεως: 1429 μ.Χ.
Ημ. Ανακομιδής Λειψάνων:
Πολιούχος:
Λοιπές πληροφορίες:
Εορταζόμενο όνομα:

Ὁ Ὅσιος Παῦλος τῆς Ὀμπνόρα γεννήθηκε στὴ Μόσχα περὶ τὸ ἔτος 1317. Ἡ ἀγάπη του πρὸς τὸ μοναχικὸ βίο ὁδήγησε τὰ βήματά του σὲ μονὴ τῆς περιοχῆς Πριλούκι τῆς Ρωσίας. Στοὺς ἀσκητικούς του ἀγῶνες μιμήθηκε τὸν Ἅγιο Σέργιο τοῦ Ραντονὲζ καὶ ἔγινε ἀπὸ τοὺς πιὸ ὀνομαστοὺς καὶ ἀγαπημένους στάρετς (Γέροντες) τῆς Ρωσίας.
Ὁ Ὅσιος Παῦλος κοιμήθηκε μὲ εἰρήνη τὸ 1429 σὲ ἡλικία 112 ἐτῶν.